Ortak Türk TarihiOTT.7. Türk Dünyasının Ortak Manevi ve Kültürel MiraslarıTARİH ZÜMRESİ

OTT.7.4. Türk Halklarının Ortak Milli Oyunları

TÜRK HALKLARININ ORTAK MİLLÎ OYUNLARI

Ulusal oyunlar ve sporlarda da ortaklık görülmektedir. Örneğin Türklerin ata sporu olarak bilinen güreş; küreş, küres biçimlerinde Orta Asya, İdil–Ural, Kafkasya, Anadolu ve Balkan Türklerinde yaygın bir şekilde düğün (toy) ve çeşitli etkinliklerde gerçekleştirilir.

Buna benzer Kırgızlarda kökbörü, Kazaklarda kökpar, Özbeklerde köpkari veya oğlak, Türkmenlerde owlakgapdy adında hâlâ sevilen tarihî ata sporlarından biridir. Çeşitli şekillerinin Kafkasya ve Anadolu’da bulunduğu bilinmektedir. Bununla beraber, payga veya bayga/ bayge olarak bilinen geleneksel at koşusu da gerçekleştirilmektedir.

Türk halklarında büyüklerin oyunları ve sporlarının yanı sıra, çocukların oyunları ve oyuncakları da önemli bir benzerlik göstermektedir. Oyunlar için kullanılan tabirler (dokuz kumalak, ak terek, ak süyek/ak çölmök, asık/aşık) ve oyun tekniğinin benzer olması ortak köklere işaret etmektedir.

Çovgan, at üstünde oynanan spor oyunudur. Modern polo oyunu türlerinden sayılır. “Çovgan, Karabağ bölgesine has at üstünde oynanan oyun türü” olarak 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi’ne dâhil edilmiştir.

GÜREŞ

Güreş Türk kültüründe önemli bir yere sahiptir. Manas Destanı’nda yer alan Koşay Han gelmiş geçmiş pehlivanların en büyüğü olarak kabul edilir. Alpamış Destanı’nda ise Alpamış doksan Kalmuk alpını tek tek güreşte yenerek ün kazanan yiğit olarak geçer.

Günümüzde Anadolu’dan Sibirya’ya kadar uzanan geniş Türk halkları coğrafyasında güreş genelde geleneksel bayramlarda (Nevruz, Sabantoy) ve özel günlerde gerçekleştirilmektedir. Türkiye’de her sene Haziran ayında düzenlenen “Kırkpınar Yağlı Güreşleri”, Tataristan, Başkortostan ve Çuvaşistan’da yaz aylarının başlamasıyla geleneksel Sabantoy bayramında yapılan “Köreş/Köreşü” müsabakaları buna örnek teşkil eder. Yine Özbekistan’ın teşebbüsüyle her sene dünyanın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirilen uluslararası “Özbek Kureşi” turnuvaları, Kazakistan tarafından yapılan uluslararası “Kazak Küresi” turnuvaları ve Kırgızistan’da düzenlenen “Köçmön Oyundarı” (KonargÖçer Oyunları) atalardan miras kalan bu sporun ne kadar değerli olduğunun göstergesidir.

KÖKBÖRÜ

Orta Asya halk kültüründe, özellikle Türk topluluklarında atla oynanan bir tür yarıştır. Oyun iki takım arasında oğlağın at üstünde belirli bir yere kadar götürülmesi şeklindedir. Oğlağı taşıyan atlıyla beraber diğer oyuncular da oğlağı kapmak için yarışır. Bu oyunu en çevik ve atına en iyi hâkim olan takım kazanır.
Orta Asya Türklerinde Kökbörü oyunu “kökbörü” (bozkurt) tabiriyle bağlantılıdır. Oyun tarzı kurdun avlanmasına benzetilmiş ve bu şekilde ortaya çıkmıştır.

DESTEK, KATKI ve DEĞERLENDİRMELERİNİZİ BEKLİYORUZ.

Ünite ile ilgili dosya, doküman, sunum, slayt, ses, görüntü, fotoğraf, video, vb. her şeyi aşağıdaki sanal duvarda (Padlet) paylaşabilir, görüş ve düşüncelerinizi belirtebilir, yorumlarınızla katkıda bulunabilirsiniz. Yapacağınız tek şey + ya tıklayıp sonrasında istediğinizi panoya eklemek. Birlikte düşünüyor, tasarlıyor, üretiyor ve paylaşıyoruz. Öğretmen İmecesi

Made with Padlet

Yorumlarınız, görüş, öneri ve eleştirileriniz bizim için bir gelişme fırsatıdır.

Başa dön tuşu