KİMYA ZÜMRESİKİM.10.1. ETKİLEŞİMKİMYA.10

KİM.10.1.2.4. Graham Difüzyon ve Efüzyon Yasası

NELER ÖĞRENECEĞİZ?

Açılan bir kolonya şişesinden yayılan kokunun odanın her yerine hızla ulaşması ya da esnek bir balonun minik bir delikten sızarak sönmesi tesadüf değildir. 10. Sınıf Kimya KİM.10.1.2.4 öğrenme çıktısı kapsamında incelediğimiz Graham difüzyon ve efüzyon yasası, gaz taneciklerinin kütle ve sıcaklıklarına bağlı olarak sergiledikleri bu dinamik hareketi açıklar. Gazların birbiri içinde yayılması anlamına gelen difüzyon ile gözenekli bir engelden dışarı sızması olan efüzyon, maddenin alt mikroskobik boyuttaki tanecik hızını gözler önüne serer.

FBAB13 matematiksel akıl yürütme becerisi ile ele aldığımız bu konuda; aynı sıcaklıktaki gazların ortalama kinetik enerji değerlerinin eşit olduğu ilkesinden yola çıkılır. Kinetik Moleküler Teori uyarınca, mol kütlesi (MA) küçük olan hafif gaz tanecikleri daha hızlı hareket ederken, kütlesi büyük olanlar daha yavaş ilerler. Gazların difüzyon hızı ve efüzyon hızı; mol kütlesinin karekökü ile ters, mutlak sıcaklık (T) değerinin karekökü ile doğru orantılıdır.

Öğrencilerin tanecik hızı oranlarını matematiksel modellemelerle karşılaştırmasını amaçlayan bu dijital materyal, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programına tam uyumlu olarak Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi tarafından hazırlanmıştır.

ÖĞRENME ÇIKTISI ve SÜREÇ BİLEŞENLERİ

10.1.11. Gazların farklı ortamlarda yayılmasına ilişkin deney yapabilme

a) Efüzyon ve difüzyon ile ilgili deney tasarlar.
b) Deney sonuçlarını günlük hayattaki durumları açıklamak için kullanır.

UYGULAMA ZAMANI VE DERS SÜRESİ

4-8 Ocak 2027, 1 Hafta, 2 Ders Saati

📚 ÖĞRENME ve ÖĞRETME KAYNAKLARI:
Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!

Eğitimde fırsat eşitliğini savunuyor ve öğrenme sürecini herkes için zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Öğrenme çıktısına yönelik hazırladığımız bu kaynak havuzu, hem keşfetmek isteyen öğrenciler, hem de tasarlamak isteyen öğretmenler için bir rehber niteliğindedir.

VİDEO ANLATIM 

🎬 Video Anlatım: 7- 8 dakikalık video anlatımı ile görsel ve işitsel hafızanı canlandır. Kısa zamanda öğren, tekrar et.➡️

🎬 Shorts Video: 1– 2 dakikalık video anlatımı ile kısa zamanda öğren, tekrar et.➡️

SESLİ ANLATIM (Podcast)

🎙️ Sesli Anlatım (Podcast): Kulaklığını takıp dersin derinliklerini yolda, okulda, her yerde dinle.➡️

BİLGİ GÖRSELİ -İNFOGRAFİK

📊 Bilgi Görseli (İnfografik): “Çok karışık” dediğin süreçleri, görsel şemalarla tek bakışta zihnine kazı.➡️

Gazların yayılma yolları ile ilgili bir infografik: difüzyon ve efüzyon süreçlerini açıklar.

ÖĞRENME REHBERİ

🧭 Öğrenme Rehberi – Çalışma Kılavuzu: Karmaşık konuları parçalara bölen, adım adım ilerlemeni sağlayan yol arkadaşın.➡️

DERS SUNUM/SLAYTLARI

📝 Ders Sunum/Slaytları: Konuyu öğrenmeye odaklan, derse ve sınavlara görsel etkisi yüksek, özet sunum/slaytlarla hazırlan.➡️

EĞLENEREK, OYNAYARAK ÖĞREN

🎯 Oyunla Öğrenelim: “Ne kadar öğrendik?” köşesinde kendini öğretici oyunla test et, ➡️

Graham Difüzyon ve Efüzyon Yasası

Difüzyon ve Efüzyon Terimleri

Sol sütundaki terimi, sağ sütundaki doğru açıklamasıyla eşleştirin.

Şiirin Rüzgarı: Ağır Romanlar, Hafif Mısralar

Bir şairin ilhamı şehre nasıl yayılır? Kısa ve hafif bir şiir dilden dile çok hızlı dolaşırken, ağır ciltli bir romanın okunup yayılması çok daha uzun sürer. Kimyada da gazlar tam olarak böyle davranır. Graham Yasası, gaz moleküllerinin yayılma hızının (kelimelerin hızının), kütlesi ve ortamın sıcaklığı ile olan o kusursuz matematiksel dansını açıklar.
Difüzyon vs. Efüzyon ▼
Difüzyon (Yayılma): Bir gazın başka bir gaz veya ortam içerisinde rastgele hareket ederek dağılmasıdır. (Örn: Pişen yemeğin kokusunun salona yayılması).

Efüzyon (Dışa Akma): Kapalı bir kaptaki gaz moleküllerinin, kapta açılan çok küçük bir delikten boşluğa (veya düşük basınçlı ortama) sızmasıdır. (Örn: Uçan balonun içindeki Helyum gazının zamanla sızıp balonun inmesi).
Kütlenin Hıza Etkisi (Ağır Romanlar Yavaş Yayılır) ▼
Aynı sıcaklıkta bulunan iki gazdan, mol kütlesi (MA) küçük olan gaz daha hızlı hareket eder. Graham Yasası’na göre; gazların yayılma hızları, mol kütlelerinin KAREKÖKÜ ile ters orantılıdır. V₁ / V₂ = √(MA₂ / MA₁). Örneğin kütlesi 16 kat küçük olan gaz, 4 kat daha hızlı yayılır!
Sıcaklığın Hıza Etkisi (İlhamın Ateşi) ▼
Sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi artar ve daha hızlı koşarlar. Gazların yayılma hızları, mutlak sıcaklıklarının (Kelvin) KAREKÖKÜ ile doğru orantılıdır. V₁ / V₂ = √(T₁ / T₂). Bir gazın sıcaklığını 4 katına çıkarırsan, hızı sadece 2 kat artar.

Graham Yasası Hesaplama Testi

Soru 1 / 5

💻 ETKİLEŞİMLİ DERS KİTABI MEB OGM MATERYAL 

OGM Materyal üzerinde bulunan Etkileşimli dijital içerikler, Etkinlikler, PDF kaynaklar ve zenginleştirilmiş sunumlar.➡️

🍎 ÖĞRETMENLER İÇİN TASARIM ATÖLYESİ

Değerli meslektaşlarım, “Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi” paydaşları olarak derslerinizi daha verimli ve keyifli kılacak profesyonel dokümanlar burada sizi bekliyor:

🛠️ PEDAGOJİK DERS PLANI / TASARIMI -Öğretmenler İçin: 

Öğrenciyi merkeze alan,  yeni nesil eğitim metodolojileriyle, maarif modeline ve  dersin öğretim programına uygun olarak hazırlanmış ders planları.➡️

📁 ÖĞRETMEN İMECESİ KİMYA ZÜMRESİ KAYNAK HAVUZU

Doğrudan indirip kullanabileceğin içerikler, hazırı kullan, olmayanı ilave et ➡️

🤝 GELİN TANECİKLERİN HIZINI BİRLİKTE KEŞFEDELİM!

Bilgi, paylaştıkça büyür ve güzelleşir. KİM.10.1.2.4 öğrenme çıktısındaki Graham difüzyon ve efüzyon yasası konusunu imece ruhuyla zenginleştirelim. Gaz taneciklerinin birbiri içinde yayılması olan difüzyon ve küçük bir delikten dışarı sızması olan efüzyon üzerine sorularınızı ve gözlemlerinizi yorumlarda paylaşın.

📌 SANAL DUVARIMIZDA GAZ HIZLARI (PADLET) Sınıfınızdaki mol kütlesi (MA) ve mutlak sıcaklık (T) değişiminin difüzyon hızı ile ilişkisini gösteren çalışmalarınızı Padlet panomuza iğneleyin. Panonun “+” butonuna basarak ekleyeceğiniz her belge, ortalama kinetik enerji ve tanecik hızı oranlarını öğrenmek isteyen tüm paydaşlarımıza ışık tutacaktır.

✨ İMECEYE BİR ADIM DA SİZ KATIN! Eğitim, FBAB13 matematiksel akıl yürütme becerisi ile birlikte güçlendiğimiz bir yolculuktur. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile %100 uyumlu bu etkileşim alanı Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi tarafından hazırlanmıştır. Haydi, bu öğrenme topluluğuna bir katkı da siz sağlayın!

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Yorumlarınız, görüş, öneri ve eleştirileriniz bizim için bir gelişme fırsatıdır. Lütfen yazın.

Başa dön tuşu