KİM.11.1.2. Kimyasal Tepkimelerde Hız
KİM.11.1.2.4. Kimyasal Tepkimelerin Hız Denklemi
NELER ÖĞRENECEĞİZ?
Görünürde tek bir adımda gerçekleşiyor gibi duran karmaşık kimyasal dönüşümlerin arka planında nasıl bir mekanizma gizlidir? Kimyasal tepkimelerin hızını matematiksel bir dille ifade eden hız denklemi, moleküler düzeydeki gizemli adımları açığa çıkarır. Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi olarak hazırladığımız bu çalışma, tepkimelerin matematiksel şifrelerini çözmeniz için rehberlik ediyor.
Bir tepkimenin hızı, reaktiflerin derişimleri ve hız sabiti (k) arasındaki ilişkiyi gösteren hız bağıntısı ile ifade edilir. Deneysel verilerle türetilen bu denklemde derişim üsleri toplamı tepkime mertebesi değerini verirken, net denklemdeki molekül sayısı molekülerite olarak tanımlanır. Hız sabitinin birimi ise tepkimenin mertebesine göre belirlenir.
Çok basamaklı (mekanizmalı) tepkimelerde hız yasası, en yavaş yürüyen hız belirleyen adım üzerinden yazılır. Reaksiyon sırasında oluşup harcanan ara ürün hız denkleminde yer almaz. KİM.11.1.2.4 Kimyasal Tepkimelerin Hız Denklemi öğrenme çıktısıyla tepkimelerin gizli mekanizmalarını ve deneysel hız yasası esaslarını keşfetmeye hazır olun!
ÖĞRENME ÇIKTISI ve SÜREÇ BİLEŞENLERİ
KİM.11.1.8. Kimyasal tepkimelerin hız denklemini bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
a) Bir tepkimenin tepken derişimlerine ve başlangıç hızlarına ait hazır veri seti kullanarak tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin önermeler oluşturur.
b) Tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
c) Veri setini kullanarak belirlediği tepkimenin hız denkleminden hareketle tepken derişiminin tepkime hızına etkisine ilişkin tahminlerde bulunur.
ç) Kimyasal tepkimelerin hız denklemine ilişkin tahminlerinin geçerliliğini sorgular.
UYGULAMA ZAMANI VE DERS SÜRESİ
30 Kasım – 11 Aralık 2026, 2 Hafta, 6 Ders Saati
📚 ÖĞRENME ve ÖĞRETME KAYNAKLARI:
Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!
Eğitimde fırsat eşitliğini savunuyor ve öğrenme sürecini herkes için zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Öğrenme çıktısına yönelik hazırladığımız bu kaynak havuzu, hem keşfetmek isteyen öğrenciler, hem de tasarlamak isteyen öğretmenler için bir rehber niteliğindedir.
VİDEO ANLATIM
🎬 Shorts Video: 1– 2 dakikalık video anlatımı ile kısa zamanda öğren, tekrar et.➡️
SESLİ ANLATIM (Podcast)
🎙️ Sesli Anlatım (Podcast): Kulaklığını takıp dersin derinliklerini yolda, okulda, her yerde dinle.➡️
BİLGİ GÖRSELİ -İNFOGRAFİK
ÖĞRENME REHBERİ
DERS SUNUM/SLAYTLARI
📝 Ders Sunum/Slaytları: Konuyu öğrenmeye odaklan, derse ve sınavlara görsel etkisi yüksek, özet sunum/slaytlarla hazırlan.➡️
EĞLENEREK, OYNAYARAK ÖĞREN
🎯 Oyunla Öğrenelim: “Ne kadar öğrendik?” köşesinde kendini öğretici oyunla test et, ➡️
Tepkime Hız Denklemi ve Mekanizmalar
Hız Formülü Terimlerini Eşleştir
Sol sütundaki kimyasal terimi, sağ sütundaki doğru açıklamasıyla eşleştirin.
Romanın En Yavaş Bölümü: Mekanizmalar
Örn: aA + bB → Ürünler tepkimesi tek basamaklıysa; r = k . [A]ª . [B]ᵇ şeklinde yazılır. Hız bağıntısı asla ürünlere göre yazılmaz!
Molekülarite: Net (toplam) tepkime denkleminde girenlerin katsayıları toplamıdır. Tek basamaklı tepkimelerde bu iki değer aynıdır, ancak mekanizmalılarda farklı çıkabilir.
💻 ETKİLEŞİMLİ DERS KİTABI MEB OGM MATERYAL
🍎 ÖĞRETMENLER İÇİN TASARIM ATÖLYESİ
Değerli meslektaşlarım, “Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi” paydaşları olarak derslerinizi daha verimli ve keyifli kılacak profesyonel dokümanlar burada sizi bekliyor:
🛠️ PEDAGOJİK DERS PLANI / TASARIMI -Öğretmenler İçin:
📁 ÖĞRETMEN İMECESİ KİMYA ZÜMRESİ KAYNAK HAVUZU
Doğrudan indirip kullanabileceğin içerikler, hazırı kullan, olmayanı ilave et ➡️
🤝 KİMYASAL TEPKİMELERİN HIZ KODLARINI BİRLİKTE ÇÖZELİM! Görünürdeki karmaşık dönüşümlerin arkasında yatan matematiksel şifreleri keşfetmeye hazır mısınız? Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi olarak, reaktif derişimleri ile hız sabiti (k) arasındaki ilişkiyi kuran hız denklemi ve hız bağıntısı konularını birlikte inceliyoruz. Sorularınızı ve fikirlerinizi aşağıdaki yorumlar kısmında bizimle paylaşın.
📌 Sanal Pano ile İmecemize Katılın: Deneysel verilerden tepkime mertebesi türetme, molekülerite hesabı veya basamaklı tepkimelerde hız belirleyen adım ve ara ürün tespiti üzerine hazırladığınız çalışma notlarını Padlet panomuza iğneleyin. İmece havuzumuza ekleyeceğiniz her doküman, genç araştırmacılarımız için yeni bir öğrenme kapısı aralayacaktır.
💡 Geri Bildirimlerinizle Büyüyoruz: Deneysel hız yasası türetme süreçlerindeki sınıf içi deneyimlerinizi veya merak ettiklerinizi topluluğumuzla paylaşarak imecemizi güçlendirin. Sizin katkılarınız Öğretmen İmecesinin kalbidir. Gelin, bu öğrenme yolculuğunu fikirlerimizle ilmek ilmek birlikte dokuyalım!
