KİM.11.1.2. Kimyasal Tepkimelerde Hız
KİM.11.1.2.2. Tepken ve Ürün Derişimleriyle Ortalama Tepkime
NELER ÖĞRENECEĞİZ?
Bir elmanın kararırken zamana yenik düşmesini ya da bir havai fişeğin milisaniyeler içinde gökyüzünü aydınlatmasını hiç düşündünüz mü? Kimyasal dönüşümlerin hızı, doğadaki değişimin ritmini belirler. Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi tarafından hazırlanan bu çalışma, genç araştırmacıları tepkimelerin zamanla olan büyüleyici yarışını ve derişim değişimlerini keşfetmeye davet ediyor.
Bir kimyasal süreçte reaktiflerin harcanması ve ürünlerin oluşumu belirli bir zaman aralığında gerçekleşir. Birim zamanda harcanan veya oluşan madde miktarındaki değişim ortalama tepkime hızı olarak adlandırılır. Tepkimede yer alan maddelerin tepken harcanma hızı ile ürün oluşma hızı arasındaki ilişki, tepkime denklemindeki stokiyometrik katsayılar kullanılarak matematiksel modelleme ile kurulur.
Tepkime ilerledikçe reaktif derişimi azaldığı için tepkime hızı da zamanla yavaşlar. Bu süreç derişim-zaman grafikleri ile analiz edilirken, grafikteki herhangi bir andaki teğet eğimi bize anlık tepkime hızı değerini verir. KİM.11.1.2.2 Tepken ve Ürün Derişimleriyle Ortalama Tepkime Hızı öğrenme çıktısına uygun bu rehberle, kimyasal hızın matematiksel dengesini çözmeye hazır olun!
ÖĞRENME ÇIKTISI ve SÜREÇ BİLEŞENLERİ
KİM.11.1.6. Tepkime hızının zamanla değişimini bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
a) Bir kimyasal tepkimede tepken ve ürünlerin derişimlerinin zamanla değişimi ile ilgili hazır verileri kullanarak tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin önermeler oluşturur.
b) Tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin veriye dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır.
c) Bir tepkimenin farklı zaman aralıklarındaki ortalama hızlarına ilişkin hesaplamalar yapar.
ç) Tepkime hızının zamanla değişimine ilişkin çıkarımlarının geçerliliğini çarpışma teorisi temelinde sorgular.
UYGULAMA ZAMANI VE DERS SÜRESİ
2-13 Kasım 2026, 2 Hafta, 6 Ders Saati
📚 ÖĞRENME ve ÖĞRETME KAYNAKLARI:
Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!
Eğitimde fırsat eşitliğini savunuyor ve öğrenme sürecini herkes için zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Öğrenme çıktısına yönelik hazırladığımız bu kaynak havuzu, hem keşfetmek isteyen öğrenciler, hem de tasarlamak isteyen öğretmenler için bir rehber niteliğindedir.
VİDEO ANLATIM
🎬 Shorts Video: 1– 2 dakikalık video anlatımı ile kısa zamanda öğren, tekrar et.➡️
SESLİ ANLATIM (Podcast)
🎙️ Sesli Anlatım (Podcast): Kulaklığını takıp dersin derinliklerini yolda, okulda, her yerde dinle.➡️
BİLGİ GÖRSELİ -İNFOGRAFİK
ÖĞRENME REHBERİ
DERS SUNUM/SLAYTLARI
📝 Ders Sunum/Slaytları: Konuyu öğrenmeye odaklan, derse ve sınavlara görsel etkisi yüksek, özet sunum/slaytlarla hazırlan.➡️
EĞLENEREK, OYNAYARAK ÖĞREN
🎯 Oyunla Öğrenelim: “Ne kadar öğrendik?” köşesinde kendini öğretici oyunla test et, ➡️
Grafiklerle Tepkime Hızı
Hız ve Grafik Terimlerini Eşleştir
Sol sütundaki kavramı, sağ sütundaki doğru grafik veya formül açıklamasıyla eşleştirin.
Yazarın Maratonu: Başlangıçtan Bitişe Hız
💻 ETKİLEŞİMLİ DERS KİTABI MEB OGM MATERYAL
🍎 ÖĞRETMENLER İÇİN TASARIM ATÖLYESİ
Değerli meslektaşlarım, “Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi” paydaşları olarak derslerinizi daha verimli ve keyifli kılacak profesyonel dokümanlar burada sizi bekliyor:
🛠️ PEDAGOJİK DERS PLANI / TASARIMI -Öğretmenler İçin:
📁 ÖĞRETMEN İMECESİ KİMYA ZÜMRESİ KAYNAK HAVUZU
Doğrudan indirip kullanabileceğin içerikler, hazırı kullan, olmayanı ilave et ➡️
🤝 TEPKİME HIZININ RİTMİNİ BİRLİKTE YAKALAYALIM! Zamanla değişen derişimler, kimyasal tepkimelerin hız ritmini belirler! Öğretmen İmecesi Kimya Zümresi alanımızda, birim zamandaki derişim değişimi üzerinden ortalama tepkime hızı hesaplamalarını ve stokiyometrik katsayılar arasındaki matematiksel oranları inceliyoruz. Düşüncelerinizi ve merak ettiğiniz soruları alt kısımdaki yorumlarda bizimle paylaşın.
📌 Sanal Pano ile İmecemize Katılın: Reaktiflerin tepken harcanma hızı veya ürün oluşma hızı üzerine hazırladığınız bir derişim-zaman grafiği çalışmasını ya da anlık tepkime hızı teğet hesaplama notunuzu Padlet panomuza iğneleyin. İmece havuzumuza ekleyeceğiniz her doküman, 17 yaşındaki genç araştırmacı dostlarımız ve öğretmenlerimiz için yeni bir öğrenme kapısı aralayacaktır.
💡 Geri Bildirimlerinizle Büyüyoruz: Reaktif derişimlerinin zamanla azalması ve hızın yavaşlaması süreçlerindeki sınıf içi tecrübelerinizi bizimle paylaşın. Geri bildirimleriniz imecemizin kalbidir. Gelin, bu topluluğu fikirlerimizle ilmek ilmek birlikte dokuyalım!
