NELER ÖĞRENECEĞİZ?

Biyosfer-2 projesinde su, oksijen, karbon ve azot gibi maddelerin döngüsü kapalı bir yaşam alanında kurulmaya çalışıldı, ancak madde döngüleri gerçekleşmedi ve proje başarısız oldu. Bu derste madde döngüsünün ne olduğunu, su, karbon ve azot döngülerinin ekosistemde nasıl işlediğini keşfedeceksin. Döngülerin düzenli gerçekleşmemesinin kuraklık, sel, sıcaklık artışı ve tür kaybı gibi sonuçlarını da inceleyeceksin.

Etkinlikte istasyon tekniğiyle gruplar hâlinde su, azot ve karbon döngülerinin modelini oluşturacaksın. Ardından modelini bilimsel kaynaklardaki modellerle karşılaştırıp farklılıkları ve nedenlerini tartışacak, elde ettiğin kanıtlarla modelini yeniden yapılandıracaksın. Böylece madde döngülerinin işleyişini açıklayan bilimsel bir model kurabileceksin.

ÖĞRENME ÇIKTISI ve SÜREÇ BİLEŞENLERİ

BİY.10.2.4. Madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturabilme

a) Madde döngülerinin işleyişini açıklamak için model önerir.
b) Madde döngülerinin işleyişi ile ilgili önerdiği modeli bilimsel modellerle karşılaştırır ve elde ettiği kanıtlarla modelini yeniler.

UYGULAMA ZAMANI VE DERS SÜRESİ

5-16 Nisan 2027, 2 Hafta, 4 Ders Saati

📚 ÖĞRENME ve ÖĞRETME KAYNAKLARI:
Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!

Eğitimde fırsat eşitliğini savunuyor ve öğrenme sürecini herkes için zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Öğrenme çıktısına yönelik hazırladığımız bu kaynak havuzu, hem keşfetmek isteyen öğrenciler, hem de tasarlamak isteyen öğretmenler için bir rehber niteliğindedir.

VİDEO ANLATIM

🎬 Video Anlatım: 7- 8 dakikalık video anlatımı ile görsel ve işitsel hafızanı canlandır. Kısa zamanda öğren, tekrar et.

SESLİ ANLATIM (Podcast)

🎙️ Sesli Anlatım (Podcast): Kulaklığını takıp dersin derinliklerini yolda, okulda, her yerde dinle.

BİY.10.2.4. Madde Döngüleri

Mehmet Köşk 12 Ağustos 2025 21:57

DERS SUNUM/SLAYTLARI

📝 Ders Sunum/Slaytları: Konuyu öğrenmeye odaklan, derse ve sınavlara görsel etkisi yüksek, özet sunum/slaytlarla hazırlan. Sunum/slayt hazır, doğrudan kullanabilirsin.

💻 ETKİLEŞİMLİ DERS KİTABI MEB OGM MATERYAL

OGM Materyal üzerinde bulunan etkileşimli dijital içerikler, etkinlikler, PDF kaynaklar ve zenginleştirilmiş sunumlar.➡️

EĞLENEREK, OYNAYARAK ÖĞREN

🎯 Oyunla Öğrenelim: Aşağıdaki oyunla madde döngülerini ne kadar öğrendiğini test et.

Döngünün Sırrı

Biyosfer-2 projesinde su, oksijen, karbon ve azot gibi maddelerin döngüsü kendi içinde kurulmaya çalışıldı, ancak proje sonunda madde döngüleri gerçekleşmedi. Su, karbon ve azot ekosistemde nasıl dolaşır? Bu döngüler bozulduğunda ne olur? Beş aşamalı bu oyunda madde döngülerinin işleyişini açıklayan bilimsel bir model kurmaya hazırlanacaksın.

Oyunda yalnızca 1. aşama açık başlar. Bir aşamayı tamamlayınca sıradaki aşamanın kilidi açılır.
Her cevaptan sonra, cevabın neden doğru ya da yanlış olduğunu anlatan bir açıklama görürsün.
Acele etme: süre sınırı yok. Amaç puan toplamaktan çok, madde döngülerinin işleyişini açıklayan bir model kurabilmek.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Madde döngüsü nedir?

Canlıların ihtiyaç duydukları maddelerin ekosistem içindeki dolanımına madde döngüsü denir. Atmosfer ile yeryüzü arasında en önemli madde döngüleri su, karbon ve azot döngüleridir.

Su döngüsü nasıl gerçekleşir?

Su buharlaşma, yoğuşma, yağış ve akış gibi olaylarla yeryüzü ve gökyüzü arasında dolanır. Su ayrıca canlıların terleme ve solunumuyla da atmosfere geçer.

Karbon döngüsünde karbon atmosfere nasıl geri döner?

Canlılar solunumla karbondioksiti atmosfere geri verir. Ayrıştırıcıların etkinliği ile odun ve fosil yakıtların yanması da atmosfere karbondioksit katar.

Bitkiler atmosferdeki azotu neden doğrudan kullanamaz?

Atmosferdeki azot gazı bitkilerde doğrudan kullanılamaz. Azotun kullanılabilmesi için azot fiksasyonu ve nitrifikasyonla amonyum ve nitrat gibi formlara çevrilmesi gerekir.

Madde döngüleri düzenli gerçekleşmezse ne olur?

Su döngüsü bozulursa kuraklık ya da sel görülebilir, karbon döngüsü bozulursa sıcaklık artar. Azotlu bileşiklerin atmosferdeki artışı ise asit yağmurlarına neden olur.

📁 KAYNAKLAR

📂 Bu dersin klasörü: BİY.10.2.4. Madde Döngüleri klasörüne ulaş. Bu yazıdaki bütün materyalleri tek yerden indirebilirsin.

Bu yazıda kullanılan kaynaklar:

GELİN BU KONUYU BİRLİKTE ZENGİNLEŞTİRELİM

Biyosfer-2 projesinin sonucu, madde döngülerinin ekosistemin devamlılığı için ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Su, karbon ve azot döngülerini kendi cümlelerinle anlatmayı denedin mi? Hangi döngünün modelini kurmak sana daha zor geldi?

Aşağıdaki Padlet panosuna madde döngülerine ilişkin modelini, öğrendiklerini, sorularını ve önerilerini yazabilirsin. Arkadaşlarının paylaşımlarını okuyup kendi modelinle karşılaştırarak yeni bakış açıları kazanabilirsin.