TAR.11.2.4. Osmanlı Devleti’nde Sanayileşme Çabaları
NELER ÖĞRENECEĞİZ
XIX. yüzyılda Avrupa’da hız kazanan Sanayi Devrimi karşısında Osmanlı Devleti, yerli üretimi korumak ve imalat kapasitesini artırmak amacıyla kapsamlı sanayileşme çabaları başlatmıştır. Ancak kapitülasyonlar ve 1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması ile yabancı mallara sağlanan gümrük kolaylıkları, Osmanlı pazarını açık pazar hâline getirerek geleneksel lonca düzenini ve yerli üretim yapısını ağır bir darbeye maruz bırakmıştır.
Bu olumsuz gidişatı engellemek adına devlet; Feshane-i Âmire gibi devlet fabrikaları kurmuş, sanayiyi canlandırmak için Islah-ı Sanayi Komisyonu‘nu faaliyete geçirmiş ve teknik eleman ihtiyacını karşılamak üzere Sanayi Mektepleri açmıştır. Ayrıca Şirket-i Hayriye gibi yerli teşebbüsler desteklenerek korumacı ekonomi politikaları uygulanmaya çalışılmış, gümrük tarifelerinde düzenlemelere gidilmiştir.
Sermaye birikimi yetersizliği, yetişmiş eleman eksikliği ve dış borçlar neticesinde kurulan Düyûn-ı Umûmiye İdaresi gibi engellere rağmen yürütülen bu mücadele, modern Türk ekonomisinin tarihsel altyapısını oluşturmuştur. Öğretmen İmecesi Tarih Zümresi tarafından hazırlanan bu çalışma, Osmanlı sanayileşme hamlelerini Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve semantik ağ ile tam uyum içinde keşfetmenizi sağlamaktadır.
ÖĞRENME ÇIKTISI ve SÜREÇ BİLEŞENLERİ
TAR.11.2.4. Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalmasına neden olan etmenleri ortadan kaldırmaya yönelik alternatif fikirler üretebilme
a) Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununu tanımlar.
b) Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununa ilişkin tarafların bakış açılarını çözümler.
c) Sanayileşme sürecine Osmanlı Devleti ile benzer dönemlerde giren devletlerin sorunun çözümü için yaptıkları uygulamaları ve aldıkları kararları değerlendirir.
ç) Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununun çözümü için yaptığı uygulamalar ve bu uygulamalar sonucunda aldığı kararların güncel sorunların meydana gelmesine etkilerini belirler.
d) Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununu çözmeye yönelik alternatif öneriler geliştirir.
e) Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununu çözmeye yönelik geliştirdiği alternatif önerilerin olası sonuçlarını Osmanlı devlet yetkililerinin yaptıkları uygulamalar ve aldıkları kararların sonuçlarıyla karşılaştırarak değerlendirir.
UYGULAMA ZAMANI VE DERS SÜRESİ
22 Mart – 2 Nisan 2027, 2 Hafta, 4 Ders Saati
ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Öğrencilerin verilen kaynaklar üzerinden Osmanlı Devleti’nin sanayileşmede geri kalması sorununa ilişkin sorgulama yapmaları ve bu sorunu tanımlamaları istenir. Öğrenciler yazılı, görsel, basılı ve dijital kaynaklar üzerinden belirledikleri tarihsel soruna ilişkin tarafların bakış açılarını analiz eder. Öğrenciler, Rusya ve Japonya örneklerinden hareketle cesaretli ve girişimci olmanın ülke ekonomisine katkılarını açıklar (E3.6, D11.1, OB3). Bu ülkelerin sanayileşme hamleleri ile Osmanlı Devleti’nin sanayileşme sürecini karşılaştırır (OB8). Tarihsel sorunun çözümü için yapılan uygulamaları ve alınan kararları değerlendirerek bunların güncel sorunların meydana gelmesine etkilerini ifade eder. Sorunu çözmeye yönelik alternatif öneriler üretir (SDB3.2). Bu önerilerin olası sonuçlarını Osmanlı Devleti’nin sanayileşme sürecinde devlet yetkililerinin yaptıkları uygulamalar ve aldıkları kararların sonuçlarıyla karşılaştırarak değerlendirir. Yaptıkları çıkarımlar doğrultusunda öğrencilere kısa rapor hazırlamaları ve raporlarını sunmalarına yönelik bir performans görevi verilir (SDB2.1, SDB3.3).
📚 ÖĞRENME ve ÖĞRETME KAYNAKLARI:
Bilgi Paylaştıkça Çoğalır!
Eğitimde fırsat eşitliğini savunuyor ve öğrenme sürecini herkes için zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Öğrenme çıktısına yönelik hazırladığımız bu kaynak havuzu, hem keşfetmek isteyen öğrenciler, hem de tasarlamak isteyen öğretmenler için bir rehber niteliğindedir.
VİDEO ANLATIM
🎬 Shorts Video: 1– 2 dakikalık video anlatımı ile kısa zamanda öğren, tekrar et.➡️
SESLİ ANLATIM (Podcast)
🎙️ Sesli Anlatım (Podcast): Kulaklığını takıp dersin derinliklerini yolda, okulda, her yerde dinle.
BİLGİ GÖRSELİ -İNFOGRAFİK
📊 Bilgi Görseli (İnfografik): “Çok karışık” dediğin süreçleri, görsel şemalarla tek bakışta zihnine kazı.
ÖĞRENME REHBERİ
DERS SUNUM/SLAYTLARI
📝 Ders Sunum/Slaytları: Konuyu öğrenmeye odaklan, derse ve sınavlara görsel etkisi yüksek, özet sunum/slaytlarla hazırlan.
EĞLENEREK, OYNAYARAK ÖĞREN
🎯 Oyunla Öğrenelim: “Ne kadar öğrendik?” köşesinde kendini öğretici oyunla test et,
🍎 ÖĞRETMENLER İÇİN TASARIM ATÖLYESİ
Değerli meslektaşlarım, “Öğretmen İmecesi Tarih Zümresi” paydaşları olarak derslerinizi daha verimli ve keyifli kılacak profesyonel dokümanlar burada sizi bekliyor:
🛠️ Pedagojik Ders Planı / Tasarımı -Öğretmenler İçin:
📁 ÖĞRETMEN İMECESİ TARİH ZÜMRESİ KAYNAK HAVUZU
Doğrudan indirip kullanabileceğin içerikler, hazırı kullan, olmayanı ilave et ➡️
🤝 GELİN BU KONUYU BİRLİKTE ZENGİNLEŞTİRELİM!
Bilgi, paylaştıkça büyür ve güzelleşir. Burası sadece bir içerik sayfası değil, yaşayan bir etkileşim merkezidir.
- 💬 Düşüncelerinizi Paylaşın: Okuduklarınız size ne hissettirdi? Aklınıza takılan soruları, katıldığınız ya da eleştirdiğiniz noktaları hemen aşağıdaki yorumlar kısmında bizimle paylaşın.
- 📌 Sanal Duvar (Padlet): Hazırladığınız bir sunumu, kendi ürettiğiniz bir belgeyi, beğendiğiniz bir video linkini veya özgün bir çalışma notunu, sayfanın altında bulunan padletin sağ alt köşesinde bulunan “+” butonuna tıklayarak dijital panomuza iğneleyin. Herkes faydalansın.
- ➕ Katkıda Bulun: Eksik gördüğünüz bir çalışmayı tamamlayabilir, Mevcut bir dokümanı geliştirebilir, Öğrenme , öğretme amacımıza hizmet eden yeni bir dokümanı ilgili doküman imece havuzuna ekleyebilir, binlerce öğretmen ve öğrenci için yeni bir öğrenme kapısı aralayabilirsiniz.
💡 Geri Bildirimleriniz ile Birlikte Öğreniyoruz
- Eğitim, hep birlikte yürüdüğümüz ve birbirimizden güç aldığımız bir yolculuktur. İster bir öğretmen olarak sınıfınızdaki o eşsiz tecrübeyi, ister bir öğrenci olarak yeni bir keşfinizi bizimle paylaşın.
- Sizin geri bildirimleriniz, Öğretmen İmecesinin kalbidir. Nelerin size ilham verdiğini veya neleri daha iyi yapabileceğimizi bilmek istiyoruz. Gelin, bu topluluğu fikirlerimizle ilmek ilmek dokuyalım.
- ✨ Haydi, şimdi imeceye bir kelime, bir cümle de olsa katkı sağlama sırası sizde!
